WILLEMSTAD - De Raad van State legt in zijn jaarverslag opnieuw een structureel probleem bloot binnen het Koninkrijk: er wordt veel gesproken over samenwerking, maar die komt in de praktijk nauwelijks van de grond. Dat is geen nieuwe constatering, maar wel opvallend omdat ook een eerder advies over zeventig jaar Statuut geen concrete opvolging heeft gekregen. Een aangekondigd gezamenlijk standpunt van de Rijksministerraad bleef uit.
Volgens de Raad zit het probleem dieper dan incidenten of politieke verschillen. In alle landen van het Koninkrijk is sprake van politieke instabiliteit, terwijl ook in Nederland het beleid versnipperd raakt door wisselingen van bewindspersonen. In vier jaar tijd waren er vier verschillende ministers voor Koninkrijksrelaties, wat de continuïteit ondermijnt. Daardoor ontbreekt een consistente koers, juist op dossiers die langdurige samenwerking vereisen.
Tegelijkertijd wijst de Raad op concrete maatschappelijke problemen in het Caribisch deel van het Koninkrijk, zoals armoede, onderwijs en veiligheid. Die vragen om gezamenlijke actie, maar worden volgens de Raad te vaak overschaduwd door bestuurlijke frictie en discussies over bevoegdheden . De impliciete kritiek is dat politieke energie verkeerd wordt ingezet: niet op oplossingen, maar op onderlinge verhoudingen.
Pragmatische samenwerking
Opvallend is dat de Raad nadrukkelijk pleit voor pragmatischer samenwerking, zelfs als dat betekent dat landen over de grenzen van hun eigen bevoegdheden heen moeten werken.
Dat raakt aan een gevoelig punt in de Koninkrijksverhoudingen, waar autonomie vaak centraal staat. De Raad suggereert daarmee dat het huidige evenwicht tussen autonomie en samenwerking niet goed functioneert.
De conclusie is stevig, maar consistent met eerdere analyses: het Koninkrijk beschikt over de structuren om samen te werken, maar benut die onvoldoende. Zolang politieke instabiliteit en gebrek aan gezamenlijke richting blijven bestaan, is de kans klein dat de onderliggende problemen in het Caribisch deel structureel worden aangepakt, denkt de Raad.
